Do 30 000 zł na wyposażenie szkolnej pracowni brzmi konkretnie. Zaraz potem pojawiają się jednak pytania: kto może otrzymać wsparcie, ile wynosi wkład własny, co można kupić i czy szkoła musi trzymać się wyłącznie oficjalnego katalogu?
W programie Pracownie Kompas Jutra najważniejsza nie jest sama lista zakupów. Szkoła powinna najpierw sprawdzić, czego naprawdę potrzebują nauczyciele i uczniowie, a dopiero później dobrać wyposażenie.
To dobra wiadomość dla placówek, które chcą stworzyć pracownię dopasowaną do swojego sposobu pracy. Program pozwala bowiem sięgnąć nie tylko po produkty wymienione w wykazie, ale także po inne pomoce dydaktyczne, jeśli są zgodne z podstawą programową i zostały dobrze uzasadnione.
Ile wynosi dofinansowanie Pracownie Kompas Jutra?
Jedna szkoła podstawowa lub uprawniona placówka doskonalenia nauczycieli może otrzymać od 10 000 do 30 000 zł.
Wsparcie może dotyczyć jednej pracowni albo kilku. Szkoła może więc zaplanować doposażenie pracowni przyrodniczej, praktyczno-technicznej lub obu. Maksymalna kwota nadal wynosi jednak 30 000 zł na placówkę.
Program będzie realizowany do końca 2029 roku. Z budżetu państwa przewidziano na niego łącznie 200 mln zł, po 50 mln zł na każdy rok realizacji.
Pełne założenia opisuje Rządowy program „Pracownie Kompas Jutra”.
Pracownie Kompas Jutra – kto może otrzymać dofinansowanie?
Program jest skierowany do organów prowadzących:
- publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe,
- szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne na poziomie szkoły podstawowej,
- szkoły podstawowe działające w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
O wsparcie mogą występować jednostki samorządu terytorialnego, osoby prawne, osoby fizyczne prowadzące szkoły, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz Minister Sprawiedliwości.
W 2026 roku z programu mogą skorzystać także publiczne placówki doskonalenia nauczycieli prowadzone przez samorządy. W ich przypadku zakupione wyposażenie ma służyć szkoleniu nauczycieli przygotowujących się do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych. Wsparcie dla tych placówek jest przewidziane wyłącznie w 2026 roku.
Pracownie Kompas Jutra – wkład własny 20%
Wkład własny muszą zapewnić:
- jednostki samorządu terytorialnego,
- osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
- osoby fizyczne prowadzące szkoły,
- samorządy prowadzące placówki doskonalenia nauczycieli.
Powinien on wynosić co najmniej 20% całkowitego kosztu zadania. W praktyce oznacza to, że dofinansowanie może pokryć maksymalnie 80% planowanych wydatków.
Obowiązek zapewnienia wkładu własnego nie dotyczy szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz Ministra Sprawiedliwości.
Jak obliczyć wkład własny w programie?
Wkład własny musi wynosić co najmniej 20% całkowitej wartości zadania, a dofinansowanie może pokryć maksymalnie 80% kosztów.
| Kwota dofinansowania | Minimalna wartość całego zadania | Minimalny wkład własny |
| 10 000 zł | 12 500 zł | 2 500 zł |
| 30 000 zł | 37 500 zł | 7 500 zł |
Czy wkład własny może być rzeczowy?
Tak. Nie musi oznaczać wyłącznie pieniędzy przeznaczonych na przyszłe zakupy.
Wkładem rzeczowym może być:
- sprzęt komputerowy,
- pomoc dydaktyczna,
- meble przeznaczone do prowadzenia zajęć przyrody lub zajęć praktyczno-technicznych.
Takie wyposażenie musi zostać zakupione w roku składania wniosku, najpóźniej do dnia jego złożenia. Program pozwala również połączyć wkład finansowy i rzeczowy.
Warto przy tym zwrócić uwagę na źródło finansowania. W przypadku samorządu wkład własny musi pochodzić z jego dochodów własnych. Osoby prawne i fizyczne nie mogą natomiast pokrywać go ze środków publicznych pochodzących z innych źródeł.
Na co można przeznaczyć dofinansowanie Pracownie Kompas Jutra?
Środki można wykorzystać na wyposażenie lub doposażenie:
- pracowni przyrodniczej,
- pracowni praktyczno-technicznej,
- obu rodzajów pracowni w ramach jednego wniosku.
W wykazie dla pracowni przyrodniczej znalazły się między innymi cyfrowe mikroskopy, modele anatomiczne, globusy, szkło laboratoryjne, przyrządy pomiarowe oraz model komórki roślinnej.
Lista dla pracowni praktyczno-technicznej obejmuje między innymi maszyny do szycia, stacje lutownicze, narzędzia warsztatowe, wyrzynarki oraz sprzęt potrzebny do bezpiecznego prowadzenia zajęć.
Nie oznacza to jednak, że szkoła powinna zacząć od przepisywania katalogu. Zdecydowanie lepszym punktem wyjścia jest rozmowa z nauczycielami i sprawdzenie, czego rzeczywiście brakuje im podczas lekcji.
Czy program Pracownie Kompas Jutra obejmuje wyposażenie spoza katalogu?
Tak. To jedna z najważniejszych zasad programu.
Szkoła może zaplanować zakup sprzętu, narzędzi lub pomocy dydaktycznych, których nie wymieniono w oficjalnym wykazie. Wybrane rozwiązanie musi jednak:
- odpowiadać celom i treściom podstawy programowej,
- umożliwiać realizację zajęć przyrody lub zajęć praktyczno-technicznych,
- wynikać z diagnozy potrzeb szkoły,
- zostać szczegółowo uzasadnione we wniosku.
Sama informacja, że produkt jest nowoczesny, cyfrowy albo atrakcyjny dla uczniów, nie wystarczy. Należy pokazać, jak będzie wykorzystywany i jakie konkretne korzyści przyniesie podczas zajęć.
Jak uzasadnić zakup pomocy spoza katalogu?
Najlepsze uzasadnienie nie opiera się na hasłach o „nowoczesności” czy „atrakcyjnych lekcjach”. Powinno pokazywać konkretną potrzebę szkoły oraz sposób wykorzystania pomocy podczas zajęć.
| Zbyt ogólnie | Konkretnie i przekonująco |
| „Pomoc zwiększy atrakcyjność lekcji i zainteresowanie uczniów.” | „Pomoc będzie wykorzystywana podczas zajęć dotyczących budowy komórki, tkanek i narządów. Uczniowie będą mogli analizować poszczególne elementy modelu, porównywać ich budowę oraz poznawać zależności między strukturą a pełnioną funkcją.” |
Dobre uzasadnienie powinno odpowiadać na kilka prostych pytań:
- Czego obecnie brakuje w wyposażeniu pracowni?
- Na jakich lekcjach i przy jakich tematach pomoc będzie wykorzystywana?
- Z którymi treściami podstawy programowej jest związana?
- Ilu uczniów i nauczycieli będzie z niej korzystać?
- Czy znajdzie zastosowanie na jednym, czy na kilku przedmiotach?
- Co uczniowie będą mogli dzięki niej zobaczyć, porównać, zbadać lub samodzielnie wykonać?
Im bardziej uzasadnienie odnosi się do codziennej pracy nauczycieli i rzeczywistych potrzeb uczniów, tym lepiej pokazuje, że planowany zakup nie jest przypadkowy.
Czy dofinansowanie Pracownie Kompas Jutra może obejmować modele 3D?
W oficjalnym wykazie znajduje się między innymi model komórki roślinnej. Program dopuszcza jednak również zakup pomocy spoza katalogu, pod warunkiem że są zgodne z podstawą programową i umożliwiają jej realizację.
Szkoła może więc rozważyć cyfrową bibliotekę modeli 3D jako alternatywę lub uzupełnienie pojedynczych modeli tradycyjnych.
Przykładem takiej pomocy jest Corinth3D – biblioteka interaktywnych modeli 3D obejmująca między innymi biologię człowieka, botanikę, zoologię, chemię, fizykę, astronomię i geologię.
Podczas lekcji nauczyciel może obracać modele, powiększać je, wyświetlać wybrane struktury i omawiać budowę krok po kroku. Uczniowie nie oglądają więc tylko jednego nieruchomego obiektu. Mogą porównywać różne rodzaje komórek, analizować tkanki, narządy, organizmy oraz zjawiska, których trudno doświadczyć w szkolnej sali,, a nawet zabrać je ze sobą do domu.
Nie oznacza to automatycznego zatwierdzenia konkretnego produktu. Szkoła musi wykazać jego związek z podstawą programową, opisać planowane zastosowanie i upewnić się, że pomoc spełnia wymagania formalne wskazane w programie.
Kto składa wniosek o dofinansowanie?
W szkołach prowadzonych przez samorządy, osoby prawne i osoby fizyczne dyrektor przygotowuje wniosek o udział w programie i przekazuje go organowi prowadzącemu.
Organ prowadzący weryfikuje dokumenty, a następnie występuje do właściwego wojewody z wnioskiem o udzielenie wsparcia.
Inaczej wygląda procedura w szkołach prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz Ministra Sprawiedliwości. Dyrektor takiej szkoły składa wniosek bezpośrednio do właściwego ministra.
Pracownie Kompas Jutra 2026 – terminy składania wniosków
W 2026 roku terminy są krótkie.
Wojewoda ogłasza nabór w ciągu 10 dni od ogłoszenia programu. Następnie:
- dyrektor szkoły ma 14 dni od publikacji naboru na przekazanie wniosku organowi prowadzącemu,
- organ prowadzący ma 21 dni od ogłoszenia naboru na złożenie wniosku do wojewody.
Informacje o naborze są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej właściwego urzędu wojewódzkiego.
Nie warto więc czekać z przygotowaniami na oficjalne ogłoszenie. Diagnozę potrzeb, rozmowy z nauczycielami, wstępny kosztorys i propozycję wyposażenia można przygotować wcześniej.
Jakie wymagania musi spełniać wyposażenie w programie Pracownie Kompas Jutra?
Sprzęty, narzędzia i pomoce kupowane w ramach programu muszą:
- posiadać deklarację CE,
- być fabrycznie nowe,
- być wyprodukowane nie wcześniej niż rok przed dostawą,
- być wolne od obciążeń prawami osób trzecich,
- posiadać instrukcje i materiały dotyczące użytkowania w języku polskim.
Środki mogą zostać wykorzystane wyłącznie na wydatki bieżące związane z zakupem wyposażenia. Program nie finansuje robót budowlanych ani innych zadań inwestycyjnych.
Jak wybrać wyposażenie do pracowni Pracownie Kompas Jutra?
Dobrze przygotowana pracownia nie powinna być zbiorem przypadkowych produktów. Największą wartość przyniesie wyposażenie, które nauczyciele będą wykorzystywać regularnie i które pozwoli uczniom obserwować, porównywać, eksperymentować oraz samodzielnie wyciągać wnioski.
Warto więc szukać rozwiązań dopasowanych do diagnozy potrzeb szkoły, podstawy programowej i sposobu prowadzenia zajęć.
Więcej informacji znajduje się na stronie wyposażenie pracowni w programie Pracownie Kompas Jutra.